CBAM Kapsamında ürününüz var mı?Ücretsiz Kontrol Et
CarbonSmart
Karbon Ayak İzi ve Hesaplama17 Nisan 20266 dk okuma

Sera Gazı Nedir?

Sera gazı, atmosferde bulunan ve yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının bir kısmını tutarak sera etkisi oluşturan gazlardır. Kyoto Protokolü altı ana sera gazını tanımlar: karbondioksit (CO₂), metan (CH₄), azot oksit (N₂O), hidroflorokarbonlar (HFC), perflorokarbonlar (PFC) ve sülfür heksaflorür (SF₆). Her gazın farklı küresel ısınma potansiyeli (GWP) vardır; insan faaliyetleriyle artan bu gazlar iklim değişikliğine yol açar.

Sera Gazı Nedir?

Sera Gazı

Dünyamız için kritik bir etken, Sera Gazı…

Bugün sizlerle dünyamızı nasıl etkilediğimizi, bunun nasıl oluştuğunu, neler yapmamız gerektiğini, şirketinizin bu süreçteki durumunu konuşacağız.

Hazırsanız başlıyoruz...

Sera Gazı nedir?

Sera Gazının Çeşitleri

Sera gazı, atmosferde bulunan ve yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının bir kısmını tutarak, bu ışınların tekrar uzaya yansımasını engelleyen gazlardır. Bu sürece sera etkisi denmektedir. İnsan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazlarının aşırı artışı, küresel ısınma ve iklim değişikliğine neden olmaktadır.

Kyoto Protokolü'nde sera gazları altı ana kategori altında tanımlanmıştır: CO2 (en çok), CH4, N2O, HFC'ler, PFC'ler, SF6. Bu gazlar, doğal olarak atmosferde bulunabilir veya insan faaliyetleri sonucu üretilebilir ve her biri farklı bir sera etkisi potansiyeline sahiptir.

Sera Gazlarının İklim Üzerindeki Etkisi

Sera gazlarının iklim üzerindeki etkisini uzun bir süredir fiziksel olarak da hissediyoruz. Bunu birçoğumuz küresel ısınma olarak bilmekte. Ancak sera gazının etkileri bunlarla da sınırlı değil:

  • Deniz Seviyesinde Yükselme
  • Okyanusların Asitlenmesi
  • Ekosistemlerin ve Biyoçeşitliliğin Bozulması
  • Su Kaynaklarının Azalması
  • Biyoçeşitliliğin Bozulması
  • Tarımın Bozulması

Bu sonuçları çeşitlendirmeye devam edebiliriz. Bu süreç birbirine bir zincir gibi bağlı ve bizler bu zinciri ilk olarak kontrol altına almalı daha sonrasında temelinden kırmalıyız.

Sera Gazı Emisyonu ve Sera Gazı Envanteri

Sera gazı emisyonu, atmosfere salınan veya atmosfer tarafından absorbe edilen sera gazlarının miktarıdır. Sera gazı emisyonu envanteri ise, kurumların veya belirli bir fonksiyon alanının, uluslararası normlara uygun olarak sera gazı emisyonlarını ve absorpsiyonunu teknik bir raporla belirlemesidir. Bu envanter, sera gazı kaynaklarını, emisyon miktarlarını ve emisyonların gerçekleştiği zaman aralığını içerir.

Sera Gazı Emisyonu Envanterinin oluşturulması ve yönetimi, çeşitli uluslararası standartlar ve kılavuzlar kullanılarak gerçekleştirilir:

  • GHG Sera Gazı Protokolü – Kurumsal Hesaplama ve Raporlama Standardı
  • ISO14064 – Sera gazları, Sera gazı emisyonlarının miktarının belirlenmesi, raporlanması ve azaltılması için temel gereklilikler
  • IPCC Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli – Ulusal Sera Gazı Envanterleri İçin Kılavuzlar

Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılması ve Kontrolü

Sera gazı emisyonlarının azaltılması çok önemlidir ve bu da enerji tasarrufu, enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması ve karbon-nötr projelerin hayata geçirilmesi yoluyla sağlanabilir. Bu yöntemler, fosil yakıt tüketimini azaltarak ve daha temiz enerji seçeneklerine geçiş yaparak atmosfere salınan sera gazı miktarını önemli ölçüde azaltabilir. Güneş, rüzgar ve hidroelektrik enerji gibi yenilenebilir enerji kaynakları karbon ayak izlerini en aza indirme potansiyeline sahiptir. Binalarda, sanayide ve ulaşımda teknolojik yenilikler ve iyileştirmeler yoluyla enerji verimliliği sağlanarak enerji tüketimi ve dolayısıyla sera gazı emisyonları azaltılabilir.

Avrupa Birliği’ne (AB) İhracat Yapan Kuruluşlar Sera Gazı Emisyonlarını Nasıl Hesaplayacak?

Tabi ki CarbonSmart ile 😊

Avrupa Birliği, var olan tüm süreçleri göz önünde bulundurduğumuzda sera gazı emisyonlarını azaltma ve iklim değişikliğiyle mücadele konularında dünya genelinde öncü konumda. Avrupa Birliği, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) adında karbon piyasalarını düzenleyen bir sistem oluşturmuş ve Avrupa Birliği kapsamında ticaret yapan,sera gazı emisyonu olan tesislere emisyon azaltım hedefleri koymuştur. Bu şirketler gerek ihracatında gerek ithalatında bazı standartlara uyması gerekmektedir. Sera gazı emisyonlarını hesaplama ve raporlama süreci, bu kurallara ve standartlara uygun olarak gerçekleştirilmelidir.

  • Emisyon Kaynaklarının Belirlenmesi: İlk adım, kuruluşun faaliyetleri sonucu ortaya çıkan sera gazı emisyonlarının kaynaklarını belirlemektir. Bu, fosil yakıt kullanımı, endüstriyel süreçler, hayvancılık faaliyetleri, orman tahribatı ve sentetik gübre kullanımı gibi çeşitli kaynaklardan olabilir.
  • Emisyon Hesaplama Yöntemlerinin Seçilmesi: Emisyon kaynakları belirlendikten sonra, bu kaynaklardan kaynaklanan emisyon miktarlarını hesaplamak için uygun yöntemler seçilmelidir. AB, emisyon hesaplamaları için belirli metodolojiler ve emisyon faktörleri sunmaktadır.
  • Veri Toplama ve Hesaplama: Kuruluş, emisyon kaynaklarından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını hesaplamak için gerekli verileri toplamalıdır. Bu, yakıt tüketimi, üretim süreçleri, atık yönetimi faaliyetleri ve diğer ilgili faaliyetlerden elde edilen verileri içerebilir.
  • Doğrulama: AB ETS kapsamında, kuruluşların emisyon raporları, AB üyesi ülke akreditasyon kuruluşlarından akredite edilmiş doğrulayıcılar tarafından doğrulanmalıdır. Bu, raporların doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak için önemli bir adımdır.
  • Raporlama: Doğrulanmış emisyon verileri, AB'nin belirlediği formatta ve zaman çizelgesine uygun olarak ilgili AB kurumlarına raporlanmalıdır. Bu raporlama, emisyon azaltma hedeflerine ulaşılmasını izlemek ve değerlendirmek için kullanılır.

Türkiye’den AB’ye ihracat yapan şirketlerin, yukarıdaki süreçleri oluşturması gerekmektedir.

CarbonSmart tam olarak burada yanınızda yer alıyor. Teknolojik altyapısı ve sürdürebilirlik alanında teknik bilgisi yüksek kadrosu ile sizlere tüm bu süreçlerde teknolojik destek sağlamaktadır. Bu süreçlerin hepsini tek bir platformda yapabilir ve çok yakın bir gelecekte karbon ayak izinizin azaltma ayağına geldiğinizde azaltım imkanlarından yararlanabilirsiniz.

(2024 yılı için ETS için belirlenen lineer azaltım faktörünün 2026 yılında %4.5’e yükseltilmesi, 2029’dan sonra ise %4.6 yükseltilmesi planlanıyor. Bu sayede ETS kapsamındaki emisyonlar, 2030 yılında 2005 seviyesine göre %63 oranında azaltılmış olacak.)

AB Emisyon Ticaret Sistemi Türkiye için Ne Anlama Geliyor?

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (SKDM) küresel iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir adım olarak kabul görüyor. Bu mekanizma, AB dışından ithal edilen ürünlerin karbon yoğunluğunu hedef alarak, küresel karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS)'ndeki haftalık ücretler esas alınarak belirlenecek karbon ücretleri, AB'ye ihraç edilen ürünlere uygulanacak ve bu durum ihracat yapan ülkeler üzerinde önemli etkiler yaratacaktır.

Türkiye'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması kapsamında AB'ye ek vergi ödemeden ihracat yapabilmesi için, AB ETS'ne benzer bir emisyon ticaret sistemini hayata geçirmesi şarttır. Bu sistem, sera gazı emisyonlarının belirlenmiş bir limit dahilinde ticaretini sağlayarak, emisyonları azaltmayı teşvik eder. Eğer Türkiye bu sistemi etkin bir şekilde uygular ve yerel üreticiler emisyonlarına ilişkin vergilerini bu sisteme göre öderlerse, SKDM’den muaf tutulabilecekler. Bu yaklaşım, Türkiye'deki üreticilerin ve ihracatçıların rekabet gücünü korumalarına yardımcı olacak ve aynı zamanda küresel iklim değişikliğiyle mücadele çabalarına katkıda bulunacak. Türkiye'nin bu mekanizmayı benimsemesi, karbon emisyonlarını düşürme konusunda uluslararası taahhütlerini yerine getirme yönünde atılmış önemli bir adım. Ayrıca, bu durum, Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle örtüşmekte.

CarbonSmart ne yapıyor?

Mevzuatın gerekliklerini ve standartlara uygun bir şekilde, karbon ayak izinizi yönetmenize ve azaltmanıza imkan veren teknolojik çözümler sunmaktadır.

Çözümlerimizle ilgili detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sera gazı nedir?

Sera gazı, atmosferde bulunan ve güneşten gelen radyasyonun Dünya'ya ulaşmasına izin verirken yeryüzünden yansıyan ısının uzaya kaçmasını engelleyen gazlardır. Bu süreç sera etkisi olarak adlandırılır ve dünyanın ortalama sıcaklığının yaşama uygun kalmasını sağlar.

Sera gazları kaç çeşittir?

Kyoto Protokolü'nde altı ana sera gazı tanımlanmıştır: karbondioksit (CO₂), metan (CH₄), azot oksit (N₂O), hidroflorokarbonlar (HFC), perflorokarbonlar (PFC) ve sülfür heksaflorür (SF₆). Her birinin küresel ısınma potansiyeli (GWP) farklıdır.

En çok hangi sera gazı salınır?

İnsan faaliyetleri kaynaklı emisyonlarda en büyük paya karbondioksit (CO₂) sahiptir. Başlıca kaynakları fosil yakıtların yanması, endüstriyel süreçler ve ormansızlaşmadır. Metan ise tarım, hayvancılık ve atık yönetiminden gelir.

Sera gazlarının etkileri nelerdir?

Sera gazlarının atmosferdeki artışı küresel ısınmaya, deniz seviyesinin yükselmesine, okyanus asitlenmesine, ekosistem bozulmasına ve kuraklık-sel gibi aşırı iklim olaylarının artışına yol açar. Bu durum gıda güvenliğinden halk sağlığına kadar geniş etkiler oluşturur.

Karbon yönetimini platformumuzla deneyin

Uzmanla yarım saatlik bir görüşme, karbon ayak izinizi nasıl ölçüp yöneteceğinizi netleştirir.